TrosKompas

knielen_op_een_bed_violen.png

Knielen op een bed violen (2016)

Religieus fanatisme is nog even actueel als zestig jaar geleden, de tijd waarin ‘Knielen op een bed violen’ zich afspeelt. Maar de verfilming van het boek van Jan Siebelink is minder zwaarmoedig dan je zou verwachten. Hans en Margje Sievez (Barry Atsma en Noortje Herlaar) moeten hard werken op hun kwekerij om het hoofd financieel boven water te houden. Een ontmoeting met de prediker Jozef Mieras (Marcel Hensema) wakkert bij Hans de herinneringen aan zijn diepreligieuze opvoeding aan. Langzaam raakt Hans steeds verder in de ban van het strenge geloof, tot afschuw van Margje.

Imago
De roman ‘Knielen op een bed violen’ van Jan Siebelink is een moderne klassieker, die sinds zijn verschijnen in 2005 o.a. de AKO Literatuurprijs won. Het is ook een boek dat een ‘zwaar’ imago heeft; het verhaal van een man die zijn gezin ten gronde richt door godsdienstwaanzin is nu eenmaal niet gezellig leesvoer tijdens de vakantie. Maar bij het kijken naar de verfilming valt iets direct op: het is niet zo zwaarmoedig als je zou verwachten. De makers kozen ervoor zich te richten op de liefde tussen Hans en zijn vrouw Margje en hoe die nooit breekt, ondanks de turbulente tijd waarin ze belanden. Een liefdesverhaal dus, dat goed op de kijker overkomt door het overtuigende spel van Atsma en Herlaar, die tijdens het filmen ook echt verliefd werden.

Donderpreek
Zelfs de ‘slechteriken’ van het verhaal, de leden van de streng gereformeerde gemeente waarin Hans verzeild raakt, kun je op een bepaalde manier begrijpen. Ze worden namelijk niet als gemene personen neergezet, maar als mensen die oprecht geloven dat God geen sympathieke lieverd is, maar iemand die je een schop onder je kont geeft. En soms kan hel en verdoemenis verkwikkend werken. Met een donderpreek nog vers in het hoofd zien we Hans bij een reguliere kerkdienst zitten. De dominee spreekt zalvend over Gods’ schapen en dat alles goed komt. Schamper lachend beent Hans de kerk uit. Hij heeft een strenger geloof nodig, en als kijker begrijp je dat. Liefdevol Je zou je kunnen afvragen of de angel niet uit het verhaal is gehaald, nu er geen duidelijk aanwijsbare goede en slechte kant meer is. Was dat immers niet de kurk waarop ‘Knielen op een bed violen’ dreef? Misschien, maar dan hadden we waarschijnlijk het topzware drama gehad waarom het boek bekend staat. De film is liefdevoller naar alle partijen toe. En de zoektocht van Hans naar méér dan alleen de liefde van zijn gezin levert een mooi drama op.