TrosKompas

unknown.jpg

Unknown (2011)

Na vier dagen in een coma te hebben gelegen, wil Martin Harris (Liam Neeson) in ‘Unknown’ niets liever dan zijn echtgenote weer in de armen sluiten. Maar als zij hem ziet beweert ze dat ze hem niet kent, en met een heel andere Martin Harris is getrouwd...

Samen met zijn vrouw Elizabeth (January Jones) bezoekt de Amerikaanse dokter Martin Harris (Liam Neeson) Berlijn voor een congres. Aangekomen bij het hotel blijkt dat Harris een koffer op het vliegveld heeft achtergelaten, en hij neemt alleen een taxi terug. Harris raakt betrokken bij een auto-ongeluk, en ontwaakt pas vier dagen later in het ziekenhuis. Harris spoedt zich naar het hotel, maar in plaats van met open armen begroet zijn vrouw hem met een lege blik: ‘Ik weet niet wie deze man is’. Aan haar zijde staat iemand (Aidan Quinn) die zegt Martin Harris te zijn... en dat ook met een paspoort kan bevestigen. Met geen middelen om te bewijzen dat hij is wie hij is, druipt een verbijsterde Harris af. Als er vervolgens twee moordenaars achter hem aanzitten, beseft hij dat er meer aan de hand is.

Miezerig Berlijn
Berlijn is een prachtige stad. Alleen niet in ‘Unknown’. Er hangt in deze film een grauwsluier over de Duitse hoofdstad, een grijze lucht waar constant een miezerbuitje uit neerdaalt, die de papperige natte sneeuw op de straten langzaam in een modderige massa verandert. Het is er koud en kil, en weinig uitnodigend. Het reflecteert de eenzaamheid van Martin Harris. Niemand gelooft zijn verhaal dat er een bizarre persoonsverwisseling heeft plaatsgevonden. Hij wordt zelfs niet herkend door zijn bloedeigen dochter, pardon, echtgenote (actrice January Jones scheelt een kwart eeuw met Liam Neeson, en door haar jonge koppie lijkt het leeftijdsverschil op te lopen tot minstens 35 jaar). Het is een intrigerend uitgangspunt, want als kijker heb je geen idee wat er aan de hand zou kunnen zijn. Je gedachten slaan op hol over hoe jij zou reageren als je in zo’n situatie belandt. Harris verwoordt het treffend: ‘Ik weet nu hoe krankzinnigheid voelt: het is een oorlog tussen wie mensen zeggen dat je bent, en zelf weten wie je bent. Wie zal er winnen?’ De film geeft zelf al redelijk snel het antwoord, als er mensen achter Harris aanzitten die hem willen vermoorden. ‘Ze hadden me ervan overtuigd dat ik gek was. Maar toen ze achter me aankwamen wist ik dat dat niet zo was’. Een slimme conclusie, maarja, Martin Harris is dan ook niet voor niets dokter.

Briljante Bruno
De weinige bondgenoten die Harris helpen in `’n zoektocht zijn taxichauffeuse Gina (Diane Kruger) en oud-Stasi agent Ernst Jürgen (Bruno Ganz). Die laatste speelt en passant iedereen van het doek in zijn scènes. Ganz, het meest bekend als Adolf Hitler in ‘Der untergang’, vreet met zichtbaar plezier het scherm op. Zijn Ernst Jürgen kan eindelijk weer een stel van zijn dubieuze manieren toepassen om aan informatie te komen, bij de zoektocht naar Harris z’n identiteit. Ganz geeft Jürgen net genoeg tikjes en neuroses mee om hem wat excentriek te maken, maar geeft zijn personage tegelijkertijd een oprechtheid en warmte zodat we niet van hem vervreemden.

Duidelijk hoogtepunt
Het beste stuk blijft het verbijsterende mysterie aan het begin. Nadat Harris erachter komt dat hij niet gek is, verschuift de toon naar een achtervolgingsthriller. Een scène waarin de auto van Harris en Gina wordt achternagezeten door de bad guys, is duidelijk bedoeld als een hoogtepuntje van de film. De scène zit ook mooi in elkaar, met twee auto’s die met een rotgang door de dichtbevolkte binnenstad van Berlijn racen, maar het ligt er iets te dik bovenop dat het publiek hier ademloos naar moet kijken. Net zoals de Spaanse regisseur Jaume Collet-Serra (bekend van de horrorfilms ‘House of wax’ en ‘Orphan’) bepaalde dingen wel meer zwaar aanzet. Zoals het moment waarop Harris’ zijn baas Rodney Cole (Frank Langella) en Ernst Jürgen elkaar ontmoeten. Beiden weten de ins en outs van schimmige organisaties, en ze tasten elkaar met subtiele vragen af om erachter te komen wat de ander weet. Dat levert een mooi moment op tussen de acteerveteranen (Langella is 73, Ganz is 70 jaar). Maar regisseur Collet-Serra verpest het haast door belerend dit moment te benadrukken, zodat wij domme kijkers goed beseffen wat een filmhistorie deze twee acteerkanonnen hier maken.

Wraakengel
Aan het eind ontpopt ‘Unknown’ zich tot een wraakfilm, als Martin Harris korte metten maakt met degene die achter hem aanzitten, en hij én wij erachter komen hoe de vork in de steel zit. Het is een onthulling die logisch is en die we niet direct zagen aankomen, dus dat is mooi. En Liam Neeson toont in dit slotstuk een kant die we niet vaak van de Ierse acteur zien: een wraakengel die door roeien en ruiten gaat om de verantwoordelijken van zijn misère spijkerhard af te straffen. Die kant van Neeson was ‘unknown’ voor ons, maar de gelijknamige film laat zien dat hij dat prima kan.