TrosKompas

ageat.jpg

A history of violence (2005)

Koning Aragorn uit ‘Lord of the rings’ woont in een ingeslapen Amerikaans stadje! Nou ja, Viggo Mortensen dan. De acteur krijgt in ‘A history of violence’ met een andere persoonsverwisseling te maken. Viggo speelt een brave huisvader, maar sommigen zijn ervan overtuigd dat hij een moorddadige crimineel is.

Dat je voor iemand anders aangezien wordt kan soms erg prettig zijn. Zo lazen we dat Mick Jagger een paar weken geleden een Engelse club bezocht. De eigenaar was hier zo vereerd mee, dat Mick de hele avond gratis drank kreeg en, zoals het diplomatiek werd omschreven, ‘aangename momenten’ met een stel vrouwelijke fans beleefde op het toilet. Helaas voor de dames en de clubeigenaar betrof het een look-a-like van de Rolling Stones-zanger…

De hoofdpersoon in ‘A history of violence’ komt echter in aanraking met de schaduwzijde van een ‘bekende kop’. Tom Stall (Viggo Mortensen) leidt een rustig voortkabbelend bestaan in een ingeslapen Amerikaans stadje. Hij is getrouwd met de plaatselijke juriste Edie (Maria Bello) en ze hebben twee schatten van kinderen. Tom is eigenaar van wat Amerikanen zo mooi een ‘diner’ noemen: een soort eethuisje waar vooral liters koffie en grote punten citroentaart doorheen gaan. Op een avond krijgt ‘Stall’s diner’ bezoek van twee ongure types. Hoe onguur blijkt als ze pistolen tevoorschijn halen en wild om zich heen willen schieten. Dit wordt voorkomen door een bliksemsnelle actie van Tom: hij slaat een koffiepot kapot op het hoofd van de een, pakt zijn pistool af en schiet hiermee beide overvallers dood.

Toms actie haalt het landelijke nieuws. Door velen wordt hij gezien als held, maar door zijn plotselinge bekendheid komen er ook nog meer ongure types op zijn pad. Zoals crimineel Carl Fogarty (Ed Harris). Hij brengt een bezoekje aan ‘Stall’s diner’, waar hij Tom consequent ‘Joey Cusack’ noemt. Deze Joey was een gevreesd crimineel die voor een moord meer of minder zijn hand niet omdraaide. Toen verdween hij plotseling, twintig jaar geleden… en lijkt nu weer te zijn opgedoken in de vorm van Tom Stall. Onzin natuurlijk! Tom is altijd een eerzaam burger en familieman geweest. Toch? Langzaam sijpelt het gif van de twijfel door in het gezin Stall. Echtgenote Edie is al twintig jaar gelukkig getrouwd met Tom, maar heeft bij nader inzien geen idee wat hij daarvoor uitspookte. De vraag is nu: Is Tom Tom? Of heeft hij lijken in de kast (die Tom als Joey heeft geëlimineerd?).

Voor regisseur David Cronenberg is ‘A history of violence’ een stap buiten zijn bekende paden. Je komt namelijk niet aan bijnamen als ‘Dave Deprave’ (= ontaard) en ‘Baron of blood’ met het maken van romantische komedies. Zijn werk kenmerkt zich vooral door bizarre (horror)verhalen, waarbij het menselijk lichaam het vaak zwaar moet ontgelden (ontploffende hoofden in ‘Scanners’, een man verandert in een vlieg in ‘The fly’, en invaliditeit als erotiek in ‘Crash’). Dit keer waagt Cronenberg zich aan een film die in essentie een familiedrama is.

Dit gaat hem redelijk af, al leeft de kijker nergens echt mee met de personages. Dit komt niet door het acteren (iedereen speelt erg goed) maar door het te simplistische scenario. De enige verrassing is of goedmoedige Tom misschien dan toch de gewelddadige Joey is. En daar kom je halverwege de film achter, waarna het verdere verhaal zich makkelijk laat raden. Ook de acties en transformaties van de personages zijn vrij voorspelbaar. Zo zitten er twee vrijscènes in ‘A history of violence’. Een voor, en een na de overval. In de eerste is echtgenote Edie duidelijk de baas in bed. Zij verleidt Tom, en de seks is lief maar teder. In het tweede geval is het meer een gevecht. Zij is kwaad op Tom omdat hij waarschijnlijk niet eerlijk tegen haar is geweest, maar je merkt dat ze zo’n bad guy eigenlijk ook wel erg opwindend vindt. Wat volgt is woeste seks, waarbij ze elkaar krabben, bijten en slaan. Uitgekauwde moraal van dit verhaal: slecht kan ook lekker zijn.

Ander voorbeeld is zoon Jack (Ashton Holmes). Na al een tijd te zijn gepest door een irritante klasgenoot, wordt Jack op een gegeven moment zo boos dat hij deze jongen het ziekenhuis in schopt. De voorspelbare vraag bij deze scène is natuurlijk of Jacks meedogenloze vechten komt doordat hij de genen van zijn vader heeft. Cronenberg weet ons dan wel weer te verassen met zijn specialiteit: het tonen van geweld en de verminkingen die dit meebrengt. Zo wordt iemands gezicht zo ongenadig in elkaar geslagen dat je als kijker even de andere kant op moet kijken.

Misschien was het beter geweest als Cronenberg ‘A history of violence’ meer met een knipoog had verfilmd. Het is namelijk gebaseerd op de gelijknamige ‘graphic novel’. In goed Nederlands: een gewelddadige strip. Nu werkt dat uitstekend op papier, maar blijken de verhalen vaak te mager voor een vlees en bloed versie. Tenzij je het aanpakt als bij ‘Sin city’: ook dit is van oorsprong een graphic novel, maar daarbij hebben de makers de kracht van de strip –mooie beelden- intact gelaten. Regisseur Robert Rodriguez wilde zijn film zelfs zo op de strip laten lijken, dat hij voornamelijk in zwart/wit filmde, en het bloed wit maakte, net als in de strip. Graphic novels moeten het hebben van de plaatjes, niet van de praatjes. En dat geldt ook voor de verfilmingen ervan.