TrosKompas

brokebackmountain.jpg

Brokeback Mountain (2005)

'Brokeback mountain' is een meeslepend drama over een onmogelijke liefde tussen twee mensen. En die twee mensen zijn toevallig twee mannen.


In de zomer van 1963 verdienen twee jonge cowboys wat bij door een paar weken als schaapsherders te werken op de ruige Brokeback mountain. Het werk is zwaar, de slaapplek koud en het eten karig. Het enige menselijke contact hebben Jack Twist (Jake Gyllenhaal) en Ennis Del Mar (Heath Ledger) met elkaar.


Op een avond liggen ze in hun slaaptent, Jack slaat zijn arm om Ennis heen en ze hebben seks met elkaar. Een eenmalig iets, bezweren ze de volgende ochtend tegen elkaar, maar de rest van hun tijd op Brokeback mountain trekken ze steeds meer naar elkaar toe, zowel lichamelijk als geestelijk. Ze zijn verliefd, al weigeren ze dat toe te geven. Integendeel, na de zomer proberen ze een 'normaal' leven op te bouwen. Jack trouwt met de vlotte Lureen (Anne Hathaway) en Ennis met het grijze muisje Alma (Michelle Williams). Allebei krijgen ze kinderen, maar echt gelukkig worden Jack en Ennis niet met hun gezin. Het echte geluk vinden ze bij elkaar, tijdens geheime ontmoetingen op Brokeback mountain. Maar zullen ze ooit echt voor elkaar durven te kiezen?


'Brokeback mountain' ontstond uit een kort verhaal van E. Annie Proulx, dat in 1997 in 'The New Yorker' verscheen. In hetzelfde jaar werd er al een filmscript van gemaakt, en diverse regisseurs (Joel Schumacher, Gus van Sant) toonden interesse. Maar het ketste steeds weer af op dat ene verschil met andere liefdesdrama's: dat de twee geliefden in kwestie van dezelfde sekse zijn. Pas na dik acht jaar is er nu dan eindelijk de filmversie.


Cowboys


De grote vraag is natuurlijk: hoe breng je een film over homoseksuele cowboys aan de man bij een groot publiek? 'Seinfeld'-bedenker Larry David wist de angst van heteromannen gortdroog onder woorden te brengen. "I just know if I saw that movie, the voice inside my head that delights in torturing me would have a field day. 'You like those cowboys, don't you? They're kind of cute. Go ahead, admit it, they're cute. You can't fool me, gay man. Go ahead, stop fighting it. You're gay! You're gay!"


De filmmaatschappij had hierdoor zijn twijfels over het succes van de film, en bracht hem klein in Amerika uit. Maar door goede mond-op-mond reclame werd het aantal bioscopen waar de film te zien was steeds meer, evenals het aantal prijzen dat het in de wacht sleepte. Op het moment van schrijven (18 januari) heeft 'Brokeback mountain' al dertig internationale prijzen in de wacht gesleept, waaronder vier Golden Globes en de Gouden Leeuw van het Filmfestival van Venetië. Dit tot grote frustratie van de Amerikaanse Christian Film & Television Commission, die de film 'verknipte, lachwekkende, frustrerende en saaie Neo-Marxistsche (?) homoseksuele propaganda' noemde.


Wat een zware woorden voor een film die in basis een meeslepend liefdesverhaal is, alleen zijn de twee geliefden toevallig mannen. Geloof me mede-heteroseksuelen: 'Brokeback mountain' is een hele mooie film, geen 'gay-movie'. Jake Gyllenhaal en Heath Ledger spelen overigens geen verwijfde mietjes, maar heel 'gewone' jongens, die tot hun eigen verbijstering gevoelens voor elkaar blijken te hebben. Let wel, dit is het Amerika van begin jaren zestig, toen homoseksualiteit al helemaal niet geaccepteerd werd in de harde, kortzichtige omgeving waarin Ennis en Jack opgroeien. Ze accepteren het zelf ook niet, en houden elkaar voor dat het een 'eenmalig iets' was. 'Want ik ben geen nicht" zegt Ennis. "Ik ook niet" antwoordt Jack. Maarja, ware liefde laat zich niet ontkennen, ook al vluchtten ze beiden in een gezin en proberen krampachtig een 'normaal' leven te leiden. Maar het enige moment waarop ze echt normaal kunnen doen, is tijdens hun jaarlijkse liefdesweekje (voor hun vrouwen: het visuitje) bij Brokeback mountain. En dat maakt 'Brokeback mountain' tot zo'n hartverscheurend verhaal: In de twintig jaar dat de film omspant, kunnen Jack en Ennis maar zo'n twintig weken, dus een kleine vijf maanden, echt gelukkig zijn.


Jake Gyllenhaal en Heath Ledgerspelen dermate goed, dat je haast zou denken dat ze echt 'zo' zijn. Gyllenhaal ziet dit als compliment. "Het is vleiend als mensen nu denken dit ik biseksueel ben. Het betekent dat ik overtuigend kan acteren." Heath Ledger vond overigens wel zijn grote liefde op de set. Hij en Michelle Williams -die in de film zijn vrouw speelt- werden echt verliefd, en in oktober 2005 is hun dochtertje geboren.


Na afloop is het niet het homo-aspect dat je bijblijft van 'Brokeback mountain'. Wat wel blijft hangen is het goed geconstrueerde verhaal, de fantastisch spelende acteurs, de adembenemende beelden van de natuur en de trefzekere regie van Ang Lee. De Taiwanese regisseur kan uit de voeten in elk genre (Engels kostuumdrama 'Sense and sensibility', Aziatisch vechtspektakel 'Crouching tiger, hidden dragon' en de Amerikaans superheldenverfilming 'Hulk') en laat dat nu weer zien. 'Brokeback mountain' is een oprechte, prachtige film geworden. Met een liefdesverhaal die elke seksuele voorkeur overschrijdt.