TrosKompas

Ballon3.jpg

Ballon (2018)

Het waargebeurde ‘Ballon’ speelt zich net als ‘Das leben der anderen’ (2006) af in Oost-Duitsland ten tijde van de Koude Oorlog. En net als die film is ‘Ballon’ zowel een ontroerend drama als een nagelbijtend spannende thriller.

In 1979 leven de twee vrienden Peter Strelzyk (Frederich Mücke) en Günter Wetzel (David Kross) met hun jonge gezinnen in de DDR. Overtuigd dat er in het Westen een betere toekomst voor hen ligt, willen ze over de zwaarbewaakte grens met West-Duitsland vluchten in een luchtballon. Na een jammerlijk mislukte eerste poging wordt hun tweede poging een race tegen de klok. Want de Stasi – de gevreesde veiligheidsdienst van de DDR – heeft de restanten van de eerste ballon gevonden en nu zit commandant Seidel (Thomas Kretschmann) als een bloedhond achter de makers aan…

Angst en achterdocht
Je wordt als kijker gelijk op scherp gezet, doordat de film begint met de eerste mislukte vluchtpoging. Het zwaard van Damocles hangt daarna boven de gezinnen van Strelzyk en Wetzel. Er wordt in de film slim gesneden tussen enerzijds de twee gezinnen, die koortsachtig een nieuwe ballon in elkaar proberen te zetten, en anderzijds de klopjacht die de Stasi op hen maakt. Je voelt dat het net zich erg snel sluit. Met de gejaagdheid komt ook de paranoia. De film creëert die mede door shots van voorbijgangers die net iets te lang naar de gezinsleden lijken te kijken. Een van de kleuterkinderen vertelt in het kringgesprek dat ‘papa een luchtballon aan het naaien is’, waarop de juf achterdochtig wordt. En als de echtgenotes in een textielzaak een flinke hoeveelheid stof willen kopen, gaat de verkoopster even met haar chef overleggen… De vrouwen zien hem vervolgens de telefoon grijpen, waarop ze schielijk de zaak verlaten.

Sterke Stasi
Thomas Kretschmann is steengoed als Stasi-jager Seidel. Zijn verhoortechnieken zijn van een verraderlijke luchtigheid. Hij dolt wat met twee grensbewakers die tijdens de eerste vluchtpoging niet volgens protocol hebben gehandeld. Vaderlijk spreekt hij ze toe: natúúrlijk begrijpt hij het dat ze even niet alert waren. Hun dienst zat er al bijna op en hun gedachten gingen al naar het verfrissende biertje dat ze zouden nemen, niet? De twee bewakers ontspannen… Maar dan verandert Seidel langzaam van toon, en breekt de twee mannen met woorden mentaal helemaal af.

“Doe het niet!”
Ook het drama is prima in orde. We leven intens mee met de personages. De Strelzyks en de Wetzels zijn gewone mensen, bij wie de vastberadenheid het wint van de angst. Ze zijn bereid een enorm risico te nemen voor een goede toekomst voor hun kinderen, want het alternatief is wegkwijnen in een onderdrukt land. Omdat het zulke normale personages zijn, snap je zelfs de domme fouten die ze maken. Tienerzoon Frank Strelzyk is dolverliefd op zijn buurmeisje, de dochter van een Stasi-ambtenaar. Hij vraagt haar zelfs mee met de ballontocht, omdat Frank zich geen leven zonder haar kan voorstellen. “Doe het niet!”, wil je als kijker roepen, maar diep in je hart begrijp je hoe kalverliefde tunnelvisie veroorzaakt. Door de goede mix van thriller en drama stijgt ‘Ballon’ tot grote hoogten.