TrosKompas

f-enemy.png

Enemy (2013)

'Enemy' is een razendknappe psychologische thriller over dubbelgangers en identiteit, in de beste traditie van Alfred Hitchcocks 'Vertigo' en David Lynch's 'Mulholland Dr.'. Twee keer kijken is in dit geval dubbel genieten.

Adam Bell (Jake Gyllenhaal) is een introverte, ingekakte geschiedenisleraar in Toronto, die zijn studenten iets probeert bij te brengen over dictaturen en de zich altijd herhalende geschiedenis. Adam heeft een vriendin, maar de relatie met deze Mary (Mélanie Laurent) is oppervlakkig; ze hebben samen seks en daarna vertrekt zij naar haar eigen huis. Dan krijgt Adam van een collega een tip om een bepaalde film te zien. 's Nachts in bed blijft Adam over die film nadenken; er viel hem iets op, en wanneer hij de film bij een bepaalde scène stilzet, ziet hij op de achtergrond een bijrolacteur die sprekend op hem lijkt. Geïntrigeerd besluit hij zijn dubbelganger met de naam Anthony St. Claire (eveneens Jake Gyllenhaal) op te sporen. Via het castingbureau van de acteur krijgt Adam diens telefoonnummer te pakken. Wanneer hij belt en Anthony's vrouw Helen (Sarah Gadon) aan de lijn krijgt, is zij in de veronderstelling met Anthony te spreken; zelfs hun stemmen lijken dus op elkaar. Adam besluit zijn dubbelganger te ontmoeten.

Wie is die dubbelganger?
De Canadese filmmaker Denis Villeneuve maakte eerder grote indruk met het Oscar-genomineerde 'Incendies' en met 'Prisoners'. Zijn film 'Enemy' is wat minder eenduidig te vatten, maar is absoluut van hoog niveau. Jake Gyllenhaal draagt met zijn dubbelrol de hele film en legt in zijn spel een waaier aan subtiliteiten neer. De fascinerende openingsscène in een soort obscure nachtclub, waarbij een naakte zwangere vrouw een rol speelt, doet denken aan de orgiescène uit Kubricks 'Eyes wide shut'. Vanaf dat moment hangt er een constante onderhuidse spanning in de film. Als kijker vraag je je af wie de dubbelganger nu werkelijk is: is het een vreemdeling, of een geheime tweelingbroer van Adam? Of wellicht een droom, een waanbeeld of een alter ego? Aanwijzingen voor deze puzzel zitten er zeker in de film, maar daarvoor dien je goed op te letten. Wat zegt Adams moeder (Isabella Rossellini) nu precies? Wat doet die spin in de openingsscène en in Adams dromen?