TrosKompas

killing_them_softly_47041733_st_6_s-high.jpg

Killing them softly (2012)

Twee kruimeldieven denken een simpele overval te plegen op een gokhal. Maar dan krijgen ze tot hun schrik wraakengel Jackie Cogan (Brad Pitt) achter zich aan. Het gaat er vervolgens allesbehalve zachtzinnig aan toe in het puike ‘Killing them softly’.

‘Killing them softly is gebaseerd op George V. Higgins’ roman ‘Cogan’s trade’ uit 1974. Higgins was een openbaar aanklager bij de rechtbank in Boston, dus hij wist waar hij over schreef. Het plot is simpel, maar slim. Kruimeldieven Frankie (Scoot McNairy) en Russell (Ben Mendelsohn) willen een door de maffia beschermde gokhal overvallen, die onder supervisie staat van Markie Trattman (Ray Liotta). Deze Trattman heeft al eerder een overval meegemaakt, maar die bleek hij zelf in scène te hebben gezet. Mocht zijn gokhal dus een twééde keer worden overvallen, is hij uiteraard verdachte nummer één, en blijven Frankie en Russell buiten schot. Het lijkt te lukken, tot de maffia ‘ordehandhaver’ Jackie Cogan (Brad Pitt) op de zaak zet. Als een bloedhond jaagt hij op de ware daders.

Slimme truc
Regisseur Andrew Dominik heeft ‘Killing me softly’ naar de hedendaagse tijd gehaald (al zouden de kleding en locaties niet misstaan in de seventies). Het verhaal speelt zich nu af rond de verkiezingsstrijd in 2008. Op tv-schermen en autoradio’s hoor je toenmalig president Bush en senator Obama praten over de economische crisis, en hoe ons dat allemaal raakt. Een slimme truc, want alles wat er door de politici over het landelijk beleid wordt gezegd, speelt zich in een microversie af in de misdaadwereld van ‘Killing them softly’. Door de overval op de illegale pokerwedstrijd is het gokken op zijn gat komen te liggen, waardoor er geen geld meer binnenkomt. De misdaad is dus in crisis, en dit heeft effect op elke kruimeldief en maffiakopstuk. Het is zaak om deze economie weer zo snel mogelijk op gang te krijgen.

Geen bruut
Enter Jackie Cogan (een fantastisch spelende Brad Pitt), die op hardhandige wijze orde op zaken moet stellen. Hoewel hij geen bruut is: ‘Killing them softly’ komt uit zijn mond. Het betekent dat Cogan zijn tegenstanders liever onwetend van een afstand doodschiet, dan dat zijn slachtoffers het doorhebben, en in hun laatste momenten onnodige doodsangsten moeten doorstaan.

Sopranos
Als je ‘Killing them softly’ zou moeten duiden, dan heeft het meer affiniteit met ‘The Sopranos’ dan met ‘Reservoir dogs’. Met de laatste heeft ‘Killing them softly’ wel gemeen dat er veel in gepraat wordt tussen criminelen, maar het is allemaal wat minder gevat dan in Quentin Tarantino’s debuut. Waar QT zijn personages de ene na de andere memorabele oneliner over de lippen laat rollen, zitten in ‘Killing me softly’ weinig teksten die blijven hangen. Dit is niet erg, het draagt juist bij aan de echtheid van de film. De personages zijn drugsgebruikers, alcoholisten en ongeschoolden. Denk je dat die constant snedige, grappige opmerkingen kunnen maken? De enige zin die regelmatig langskomt is: “Where is my fuckin’ money!”

Crimineel bedrijf
‘The Sopranos’-fans zullen veel herkennen. Niet alleen omdat James Gandolfini (Tony Soprano himself) zijn opwachting maakt als vrouw- en drankverslindende huurmoordenaar Mickey, maar ook door de realistische portrettering van het dagelijkse criminele leven. Het is eigenlijk een bedrijf als alle anderen, waarbij voorbeelden moeten worden gesteld om hert vertrouwen van de consument terug te winnen. Zoals de arme Markie Trattman ondervindt. Hij kan er niks aan doen dat onder zijn supervisie een gokhal voor de tweede keer overvallen wordt, maar hij moet er wel voor boeten.

Meeslepend
De camera van regisseur Dominik weet ons op meerdere manieren te raken. Hard en rauw in knok- en schietscènes (Trattman wordt ongenadig in elkaar geslagen: Je voelt elke klap op zijn gezicht, vergezeld van een onaangenaam botten-brekend geluid), maar ook vloeiend en meeslepend. Zo zit je als kijker op het puntje van je stoel als Frankie en Russell de overval plegen. De camera volgt ze vanuit de auto op de parkeerplaats door smalle steegjes het gebouw in, tot aan de ruimte waar wordt gepokerd. En dan moeten ze ook weer terug! En wat is een steegje dan lang als je naar de auto vlucht, en er elk moment een stel woedende criminelen schietend om de hoek kunnen komen… ‘Schiet op!’, wil je naar het scherm roepen, en je weet dat een scène is gelukt als het zo’n reactie kan ontlokken.

Zwarte humor
Het leven van misdadigers kan een deprimerende kijkervaring opleveren, maar een injectie aan zwarte humor (ook al zo’n Sopranos-ding) houdt ‘Killing them softly’ in evenwicht. Frankie en Russell, de eerste hypernerveus en de tweede constant high, vormen onbedoeld een komisch stel. Je weet dat het met zo’n duo niet goed kan aflopen. Eigen schuld, dikke bult, maar ze hebben ook iets aandoenlijks; Frankie en Russell dachten even makkelijk geld te scoren, maar je weet dat ze er nooit aan waren begonnen als ze wisten dat de consequenties zo dramatisch groot zouden zijn. Lullig voor hen, maar voor de kijker levert het een meeslepende misdaadfilm op.