TrosKompas

TVK1643_13_05.jpg

Clash (2016)

4
Tussen alle chaos in het Midden-Oosten is de situatie in Egypte zeker niet de meest overzichtelijke. In het claustrofobische ‘Clash’ komen alle partijen bij een gewelddadige demonstratie samen in een arrestantenbus van de politie.

President Hosni Moebarak van Egypte wist dertig jaar lang met harde hand de orde in het land min of meer te bewaren. Die harde hand zette echter kwaad bloed onder het volk, dat wachtte op een kans om zich van de alleenheerser te ontdoen. Begin 2011, bij de start van de Arabische Lente, kwam die kans, en na drie weken hevige straatprotesten trad Moebarak af. Hij werd na verkiezingen in 2012 opgevolgd door Mohamed Morsi van de Moslimbroederschap.

Diens radicaal-islamitische boodschap viel echter slecht bij een groot deel van de bevolking en na een jaar van onlusten greep het leger in; Morsi werd afgezet. In die onstuimige periode, in juli 2013, speelt de film ‘Clash’ zich af; op een snikhete dag waarop voor- en tegenstanders van Morsi in Caïro massaal de straat opgaan om te demonstreren. Twee journalisten, Adam (Hani Adel) en Zein (El Sebaii Mohamed), worden echter al vroeg op de dag door de politie opgepakt en in de arrestantenwagen gezet.

Kookpunt
Al snel begint het busje zich te vullen met opgepakte burgers: voorbijgangers, demonstranten, aanhangers van de Moslimbroeders en tegenstanders daarvan. Terwijl het heter wordt stijgt de spanning in de bus naar een kookpunt. De Moslimbroeders beginnen zich direct te organiseren; leden moeten achterin bij elkaar staan om te overleggen en alle anderen voorin. De agenten buiten trekken zich weinig aan van de benarde omstandigheden in de bus. Het duurt uren voordat er één flesje water wordt gebracht en niemand mag naar buiten om te plassen, ook de opgepakte dames niet.

Zoals de film ‘Lebanon’ uit 2009 zich geheel in een tank afspeelde, zo creëert regisseur Diab een claustrofobische sfeer door de camera constant binnen de bus te houden. De chaos daarbuiten, met demonstranten, geschreeuw, rookbommen en geweervuur, wordt slechts waargenomen door de raampjes en de deur van de bus. De Egyptische samenleving en zijn complexe spanningen worden hier teruggebracht tot een bruisende, explosieve microkosmos in een bus.