TrosKompas

TVK1619_14_01a.jpg

Eye in the sky (2015)

Drones zijn de nieuwe hightechspeeltjes binnen het leger. Het spannende ‘Eye in the sky’ laat zien wat er allemaal mogelijk is, maar toont ook het politiek en ethisch gekrakeel achter de schermen. Enkele eeuwen geleden marcheerden grote legers naar een afgesproken plek om oorlog te voeren. Het ontbrak er nog maar aan dat er netjes om de beurt geschoten werd. Tegenwoordig gaat dat heel anders. In ‘Eye in the sky’ zien we hoe een dronepiloot vanuit een veilige container op een legerbasis in de Verenigde Staten een drone met bommen bestuurt, die ver weg boven een plaatsje in Kenia vliegt. Bijna alsof het een computerspelletje geworden is, gespeeld vanuit de luie stoel. Niets is minder waar.In deze film zien we dat de eenvoudig klinkende operatie achter de schermen op meerdere niveaus tot hoogspanning leidt. Te beginnen met kolonel Katherine Powell (Helen Mirren), die ontdekt dat ze de nummers 2, 3 & 5 van de ‘meest gezochten’-lijst in de smiezen heeft en na een jarenlange zoektocht kan oppakken. Maar dan is daar opeens geen tijd meer voor, want ze ziet dat enkele terroristen bomgordels omdoen! Dat ontdekt kolonel Powell dankzij de beelden van ingenieuze drones, die vermomd als vogeltje of kevertje rondvliegen in het huis van de terroristen. Arresteren is geen optie meer, er zal een bom op het huis gegooid moeten worden om de aanslag te voorkomen. Katherine is nu in grote haast om via de telefoon haar Amerikaanse en Britse collega’s hiervan te overtuigen. Die collega’s (een van hen wordt gespeeld door de dit jaar overleden Alan Rickman) durven echter geen beslissing te nemen en schuiven de verantwoordelijkheid consequent door naar meerderen, die onbereikbaar zijn. Daarnaast is er de kwestie van ‘collateral damage’, de schade aan omstanders, zoals een meisje dat brood verkoopt. De risico-analist wordt flink onder druk gezet om een berekening te maken. Hij beweert dat het risico binnen de ethische grenzen valt. Vervolgens moet de operatie ook nog voldoen aan de interna-tionale wetten en pr-mensen trachten in te schatten wat de gevolgen in de media zullen zijn. Het lijkt ook wel oorlog achter de schermen...
‘Eye in the sky’ is een drama, maar voelt door de wirwar van belangen en de constant aanwezige tijdsdruk als een thriller. Die bom moet snel vallen, anders zijn de terroristen gevlogen en ontploffen elders veel meer bommen. Maar hoe zorg je dat er voor die tijd aan alle regeltjes voldaan is? De film laat op een geloofwaardige manier zien dat de hedendaagse oorlog geen koele, afstandelijke operatie is waar iemand ver weg op een knop drukt. In werkelijkheid laat het niemand achter de schermen onberoerd en zit de dronepiloot op duizenden kilometers afstand te zweten in zijn stoel. Het is dan ook geen wonder dat dertig procent van deze piloten kampt met posttraumatische stress.